Środy nad książką

Środy nad książką

Cykl spotkań, do których punktem wyjścia są książki dotyczące najnowszej historii Polski: głośne, budzące kontrowersje, prezentujące różne spojrzenia na wydarzenia, wydawałoby się, oczywiste. Bohaterami spotkań będą ich autorzy: uczeni, publicyści, świadkowie historii, którzy odpowiedzą na pytania prowadzących i publiczności.

  • na wszystkie spotkania wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona,
    wejściówki do odebrania w kasach muzeum, możliwa rezerwacja mailowa: zapisy@ossolineum.pl (zarezerwowane wejściówki należy odebrać najpóźniej pół godziny przed spotkaniem)

PROGRAM na sezon 2018/2019

aktualne

Styczeń 2019

  • 9 stycznia 2019 (środa), godz. 17.00
    Nowak-Jeziorański: Listy amerykańskie
    prowadzenie: dr Mateusz Palka

Spotkanie z prof. Joanną Wojdon, badaczką dziejów Kongresu Polonii Amerykańskiej w okresie zimnej wojny.

gość:
Joanna Wojdon – profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, doktor habilitowana nauk historycznych w zakresie historii najnowszej oraz dydaktyki historii, obecnie prodziekan Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr. Pomysłodawczyni kierunki studiów magisterskich z zakresu public history, który w 2016 r. otrzymał certyfikat „Studiów z przyszłością”. Autorka licznych publikacji, w tym monografii: Propaganda polityczna w podręcznikach dla szkół podstawowych Polski Ludowej (19441989); „W imieniu sześciu milionów...”. Kongres Polonii Amerykańskiej w latach 19441968; W jedności siła! Kongres Polonii Amerykańskiej w latach 19681988; Obraz świata elementarzy zza żelaznej kurtyny; White and Red Umbrella. Polish American Congress in the Cold War Era (19441988).

prowadzący:
dr Mateusz Palka – doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii, kulturoznawca, autor tekstów krytycznych i esejów o sztuce, fotograf. Współautor wystawy stałej Misja: Polska poświęconej życiu i działalności Jana Nowaka-Jeziorańskiego i Władysława Bartoszewskiego. Kurator i współautor wystaw fotograficznych, biograficznych i muzealnych. Współscenarzysta komiksów Kurier z Warszawy (2014) i Wojna w eterze (2018) oraz współautor książki Jan Nowak-Jeziorański. Biografia opowiadana (2014). Członek ZPAF-u. Pracuje w Gabinetach Świadków Historii Muzeum Pana Tadeusza ZNiO. Stały współpracownik pisma artystycznego „Format”.

minione:

Październik 2018

  • 3 października 2018 (środa), godz. 17.00
    Józef Piłsudski i Roman Dmowski. Dwie wizje Niepodległej
    prowadzenie: Mariusz Urbanek
  • >więcej informacji o spotkaniu

Spotkanie z prof. Piotrem Cichorackim, biografem Józefa Piłsudskiego i prof. Krzysztofem Kawalcem, biografem Romana Dmowskiego.

o spotkaniu:
Roman Dmowski i Józef Piłsudski byli autorami dwóch planów walki o niepodległą Polskę. Ich koncepcje i działania w okresie, gdy Polska była pod zaborami, wzajemnie się wykluczały. Piłsudski największe zagrożenie dla Polski upatrywał w Rosji, z którą, jego zdaniem, należało podjąć walkę zbrojną. Natomiast Dmowski śmiertelne zagrożenie dla Polski widział w Niemczech, zaś szansę na odrodzenie Polski – w przemianach wewnętrznych i w szukaniu sprzymierzeńców na zachodzie.

Obaj okazali się mężami stanu, kiedy w obliczu zmieniającej się sytuacji międzynarodowej w 1917 roku potrafili odsunąć na bok animozje i podjąć wspólne działania na rzecz odradzającego się państwa polskiego. Okazało się, że ich zabiegi się uzupełniły. Legiony Polskie Józefa Piłsudskiego walczące z Rosją u boku państw centralnych, choć wojnę przegrały, stały się trzonem odradzającego wojska polskiego. Natomiast Roman Dmowski, który sprawę Polski połączył z polityką zwycięskiej ententy i forsował politykę wewnętrznych przemian, był partnerem do rozmów państw zachodnich. Uczestniczył w konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r., podczas której podpisany został Traktat Wersalski oraz ustalono granice państwa, jako oficjalny reprezentant rządu Polski i Komitetu Narodowego Polski.

Już w wolnej Polsce stanęli na czele dwóch zwalczających się bloków politycznych, rywalizujących o poparcie Polaków. Także dziś ich nazwiska symbolizują odmienne wizje rozwoju Polski.

goście:
Krzysztof Kawalec – profesor nauk humanistycznych, historyk zajmujący się polską myślą polityczną z okresu międzywojennego, historią Narodowej Demokracji oraz Kościoła Katolickiego i jego wpływem na życie polityczne II RP. Kierownik Zakładu Historii Polski i Powszechnej XIX i XX w. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego, w latach 2016–2018 dyrektor oddziału IPN we Wrocławiu. Członek Polskiej Akademii Nauk oraz Polskiej Akademii Umiejętności. Autor dwóch biografii Romana Dmowskiego oraz książek: Spadkobiercy niepokornych. Dzieje polskiej myśli politycznej 1918–1939, Narodowa Demokracja wobec faszyzmu 1922–1939. Ze studiów nad dziejami myśli politycznej obozu narodowego, Wizje ustroju państwa w polskiej myśli politycznej lat 1918–1939. Ze studiów nad dziejami polskiej myśli politycznej.

Piotr Cichoracki – profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, doktor habilitowany nauk humanistycznych o specjalności historia Polski XIX i XX wieku, pracownik Instytutu Historii UWr. Laureat Nagrody Historycznej „Polityki” w 2017 roku za książkę Jędrzej Moraczewski, Dziennik wydarzeń 1939–1944. Jego najważniejsze publikacje to: Droga ku anatemie. Wacław Kostek-Biernacki (1884–1957), Z nami jest On. Kult Marszałka Piłsudskiego w wojsku w latach 1926–1939, Legenda i polityka. Kształtowanie się wizerunku Marszałka Józefa Piłsudskiego w świadomości zbiorowej społeczeństwa polskiego w latach 1918–1939.

prowadzący:
Mariusz Urbanek – kierownik Gabinetów Świadków Historii Muzeum Pana Tadeusza. Autor biografii m.in. Leopolda Tyrmanda, Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego, Stefana Kisielewskiego, Jerzego Waldorffa, Władysława Broniewskiego, Jana Brzechwy, Juliana Tuwima i Kornela Makuszyńskiego.

listopad 2018

Spotkanie z redaktorem Piotrem Załuskim, wieloletnim dziennikarzem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, scenarzystą i reżyserem filmowym, połączone z promocją jego nowej książki U siebie. Moja wolna Europa.

Piotr Załuski od 1967 roku związany był, jako dziennikarz, reżyser i realizator wizji, z wrocławskim ośrodkiem telewizyjnym, w którym współorganizował największą telewizyjną „Solidarność” w Polsce. Od października 1980 przewodniczył Krajowej Komisji Koordynacyjnej Pracowników Radia i Telewizji „S”. Internowany 13 grudnia 1981 roku – więziony najpierw w Ośrodku Odosobnienia we Wrocławiu, a następnie w Grodkowie. Wspominał, że „jako wytrawny »sługus Wolnej Europy« w ostatnich miesiącach mojego pobytu w PRL, czyli jeszcze podczas internowania w Grodkowie, zostałem na kilka dni kolporterem pisanego ręcznie biuletynu RWE. Po prostu jeden z moich współinternowanych kolegów, z którym sąsiadowałem prycza w pryczę, otrzymał od rodziny paczkę żywnościową, w której truskawkowy placek sprytnie był nadziany częściami miniaturowego radia. Precyzyjnie scalona, podłączona drutem antenowym do żelaznego łoża, odbierała ta radyjkowa drobina monachijskie audycje w miarę słyszalnie. Codziennie więc na zeszytowej kartce drobnym pismem streszczałem wiadomości dziennika i najważniejsze komentarze”.

Po zwolnieniu 2 czerwca 1982 wyjechał do Niemiec. W latach 1982-1994 pracował w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium, gdzie prowadził audycje i kierował działem kulturalnym. Po latach pisał: „Nie jestem naukowcem, więc mogę powiedzieć, że moja Wolna Europa radiowa zastygła we mnie jako temat liryczny, a nie przedmiot badawczy”. Do Polski wrócił w 1995 roku.

Scenarzysta i reżyser m.in. cykli filmów: Ogród Barbarzyńcy (inspirowanych twórczością Zbigniewa Herberta), Wędrówki śródziemnomorskie, Miniatury włoskie, Cny język Polaków. Autor książki Zamęt. Opowieść o czasach i życiu Mickiewicza, w której połączył epizody z życia poety i jego pokolenia z własnymi fantazjami i domysłami. W 2018 roku laureat nagrody Radia Wrocław Kultura za książkę Natchnieni albo kroniki czasów romantycznych. Laureat I nagrody w konkursie I Programu TVP za cykl audycji telewizyjnych poświęconych XXV rocznicy powstania „S” (2005), Nagrody Dziennikarskiej im. redaktora Tadeusza Szweda (2006).

gość:
Piotr Załuski – absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego i Zaocznego Wyższego Studium Zawodowego Realizacji Telewizyjnych Programów Dziennikarskich przy PWSFTViT w Łodzi. Dziennikarz, scenarzysta, reżyser, producent filmowy i wykładowca na Uniwersytecie Wrocławskim, od 1967 związany z wrocławskim ośrodkiem telewizyjnym, współorganizator „Solidarności” w TVP, internowany w 1981 roku. Od 1982 przebywał na emigracji w Niemczech, gdzie prowadził audycje w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa oraz kierował jego działem kulturalnym. 

prowadzący:
dr Mateusz Palka – doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii, kulturoznawca, autor tekstów krytycznych i esejów o sztuce, fotograf. Współautor wystawy stałej Misja: Polska poświęconej życiu i działalności Jana Nowaka-Jeziorańskiego i Władysława Bartoszewskiego. Kurator i współautor wystaw fotograficznych, biograficznych i muzealnych. Współscenarzysta komiksów Kurier z Warszawy (2014) i Wojna w eterze (2018) oraz współautor książki Jan Nowak-Jeziorański. Biografia opowiadana (2014). Członek ZPAF-u. Pracuje w Gabinetach Świadków Historii Muzeum Pana Tadeusza ZNiO. Stały współpracownik pisma artystycznego „Format”.

GRUDZIEŃ 2018

Spotkanie z Januszem Drzewuckim, poetą i krytykiem literackim, autorem książek o Tadeuszu Różewiczu.

gość:
Janusz Drzewucki – absolwent filologii polskiej UJ. Poeta, dziennikarz i krytyk literacki. Od 1996 roku redaktor działu poetyckiego miesięcznika „Twórczość”, redaktor, felietonista i recenzent „Rzeczpospolitej”. Wydał między innymi tomiki poezji: Ulica Reformacka, Podróż na południe, Światło września, Rzeki Portugalii. Swoje utwory publikował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Odrze”, „Zeszytach Literackich”, „Tygodniku Literackim”. Autor książek krytycznoliterackich: Smaki słowa. Szkice o poezji oraz Środek ciężkości. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i PEN Clubu. Podróżnik i maratończyk. W 2017 przygotował zbiór Wierszy i poematów Tadeusza Różewicza publikowanych w „Twórczości” od 1946 roku. W 2018 roku wydał teksty o poecie własnego autorstwa: Lekcje u Różewicza. Jest laureatem nagród: im. Kazimiery Iłłakowiczówny za najlepszy poetycki książkowy debiut roku 1988, im. Stanisława Wyspiańskiego w dziedzinie krytyki artystycznej, Funduszu Literatury Ministerstwa Kultury i Sztuki, im. Stanisława Piętaka w dziedzinie krytyki literackiej. W roku 2006 prezydent Włoch odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Gwiazdy Solidarności Włoskiej.

prowadzący:
Marcin Szyjka – historyk, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracował w Muzeum w Dzierżoniowie, redaktor „Rocznika Dzierżoniowskiego” w latach 2013-2015. Aktualnie pracownik Gabinetów Świadków Historii w Muzeum Pana Tadeusza.


* * * *

>>>Więcej informacji o wystawie stałej Misja: Polska.