Eseje „W księgarni”. Krótko o Marii Janion
W sto trzydziestym drugim odcinku literackiego podcastu „W księgarni” omawiamy twórczość Marii Janion, zainspirowani książkami autorki i tymi o autorce, które ukazały się nakładem Krytyki Politycznej.
Maria Janion od urodzenia była „skazana” na łączenie z Adamem Mickiewiczem. Autorka „Gorączki romantycznej” urodziła się w podwileńskich Mońkach 24 grudnia 1926 roku, dokładnie sto dwadzieścia osiem lat po wieszczu. Kształciła się na Uniwersytecie Łódzkim, a później została zatrudniona w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk na stanowisku asystentki i pracowała w nim aż do przejścia na emeryturę w 1996 roku. W 1974 zaczęła prowadzić legendarne seminaria w Studium Doktoranckim IBL-u.
W podcaście przeplatamy wątki biograficzne z poglądami naukowymi Marii Janion. Pokrótce tłumaczymy, czym był dla niej romantyczny paradygmat – o nim traktuje „Gorączka romantyczna”. Z kolei o jego zmierzchu – „Do Europy – tak, ale z naszymi umarłymi”. Wspominamy również o tym, dlaczego tak utytułowana naukowczyni nazywana była Profesor Misą, o jej burzącej patriarchat przyjaźni oraz osobistym coming oucie.
Bliżej omawiamy dwie książki. „Wobec zła”, opowiada o złu w wymiarze metafizycznym i w wymiarze narodowym. Jak czytamy na stronie wydawnictwa: „W centrum uwagi znajduje się figura szalonego patrioty, archetypowego bohatera narodowych tragedii, symbolu polskiego prometeizmu i ofiarnego buntu wobec niesprawiedliwości. Janion pokazuje, jak postacie takie jak Rejtan czy bohaterowie Dziadów Mickiewicza stawały się nie tylko literackimi ikonami, ale także nośnikami narodowych traum i nadziei”.
Druga wspominana przez nas w audycji pozycja to uzupełnienie wywiadu-rzeki, która przeprowadziła z Profesor Misią Kazimiera Szczuka, jej była uczennica. Nosi tytuł „Janion. Transe – traumy – transgresje. 2: Prof. Misia”. Pierwsza z kolei miała tytuł „Niedobre dziecię”.
W ofercie muzealnej księgarni:
M. Janion, K Szczuka, „Janion. Transe – traumy – transgresje. 2: Prof. Misia”, Krytyka Polityczna, Warszawa 2014.
M. Janion, „Wobec zła”, Krytyka Polityczna, Warszawa 2025.
Dodatkowo polecamy:
M. Janion, „Do Europy tak, ale razem z naszymi umarłymi”, Krytyka Polityczna, Warszawa 2024.
M. Janion, „Gorączka romantyczna”, słowo/obraz/terytoria, Gdańsk 2007.
M. Janion, „Kobiety i duch inności”, W.A.B., Warszawa 2025.
M. Janion „Wampir. Biografia symboliczna”, słowo/obraz/terytoria, Gdańsk 2023.