Eseje „W księgarni”. Podróże, kuchnia, wakacje
W sto trzydziestym czwartym odcinku literackiego podcastu „W księgarni”, kolejnego z serii eseistycznej, jedziemy na wakacje tropem pyszności z różnych zakątków świata. Innymi słowy, opowiadamy o fenomenie książek kulinarno-podróżniczych oraz związkach turystyki i gastronomii, które na stałe połączył już w 1900 roku Przewodnik Michelin. Zastanawiamy się także nad tym, czy książki kulinarne mają jeszcze sens. A może – czy dopiero teraz nabrały największego sensu?
Jednak przed opowieścią o współczesnych zjawiskach wydawniczo-medialnych wspominamy dwie legendy programów podróżniczo-kulinarnych, mające na swoim koncie także publikacje drukowane: to Anthony Bourdain i Robert Makłowicz. Ich wspólny mianownik to oczywiście kuchnia i podróże, ale obu łączy również sposób, w jaki prowadzą swoje programy – autentycznie, ze swadą i koncentrując się na lokalności odwiedzanych miejsc. Próbujemy zdefiniować, czym są właściwie książki kulinarno-podróżnicze? Nie są przewodnikami, ponieważ nie odhaczają kolejnych zabytków, tylko dodają osobistą nutę do turystycznych atrakcji. Najczęściej to właśnie jedzenie, dzięki któremu autorzy przybliżają dany kraj i jego zwyczaje. Wydawnictwa te mają indywidualny rys autorów, ale to nie autobiografie, nie reportaże, nawet jeśli starają się nam opowiadać historię ludzi i miejsc. Nie zawsze autorami są z zawodu pisarze, często to po prostu miłośnicy danego regionu świata.
I tak docieramy do sedna sprawy, czyli pytania: po co nam publikacje kulinarno-podróżnicze? Po co wrzucać ciężką książkę do bagażu, kiedy za pomocą smartfona możemy sprawdzić opinie, trasę i to, co warto w danym zakątku świata zobaczyć? Czy naprawdę potrzebujemy poleceń obcych osób, które uznawane są za autorytety medialne? Czy boimy się być podróżnikami i zostajemy turystami? Sprawdźcie sami.
Książki wspomniane w podcaście
A. Bourdain, „Kitchen Confidential: Adventures in the Culinary Underbelly”, Bloomsbury, New York, 2000.
A. Tiutiunik, P. Pozowski „Ciao, Italia! Włoskie miasta i miasteczka 2”, Wydawnictwo Bezdroża, Gliwice, 2024.
A. Tiutiunik, P. Pozowski, „Stolik dla dwojga. Włoskie miasta i miasteczka”, Wydawnictwo Bezdroża, Gliwice, 2025.
B. Kieżun, „Via Flaminia. Opowieści z Umbrii”, Czarne, Wołowiec, 2026.
B. Kieżun, „Ateny do zjedzenia”, Buchmann, Warszawa, 2022.
B. Kieżun, „Neapol łakomym okiem. Przewodnik po mieście i jego kuchni”, Buchmann, Warszawa, 2024.
R. Makłowicz, „Cafe Museum”, Wydawnictwo Wysoki Zamek, Kraków, 2021.
R. Makowicz, „C.K. Kuchnia”, Wydawnictwo Wysoki Zamek, Kraków, 2021.
Nietypowe propozycje książek, z którymi można zwiedzać świat
A. Yuzuki, „Masło”, tłum. A. Wołcyrz, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2024.
G. Piątek, „Świątynia i śmietnik. Architektura dla życia”, WAB, Warszawa, 2025.
M. Mozga-Gorecka, „Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności”, Karakter, Kraków, 2025.
M. Nilsson, „The nordic baking book”, Phadion, Nowy Jork, 2018.
P. Kępiński, „Neapol słodki jak sól”, Czarne, Wołowiec, 2025.