W sto dwudziestym siódmym odcinku podcastu „W księgarni” zastanawiamy się, czy istnieje współczesna chłopomania, czy może powinniśmy raczej mówić o „chłopkomanii”. 

Odwołujemy się oczywiście do zjawiska z przełomu XIX i XX wieku oraz „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Młodopolscy artyści na wsi szukali głównie żon i spokoju. Drugi element pozostał we współczesnej odmianie tego fenomenu. Nie szukają jednak tylko artyści (chociaż kilku się znajdzie), ale głównie klasa średnia z korporacji. 

W podcaście podajemy tytuły książek z ludowym motywem z ostatnich kilku lat – tu odsyłamy do bibliografii. Wspominamy także filmy i seriale dotyczące tematyki chłopskiej: „Chłopów”, czyli adaptację książki Władysława Reymonta, inspirowanego kinem Tarantino „Kosa”, czyli opowieść o Tadeuszu Kościuszce i jego dążeniach do wyzwolenia chłopów, oraz serial Netflixa „1670” zrealizowany w konwencji mockumentary i obśmiewający polską szlachtę. Mamy również zjawiska internetowe, czyli estetyki cottagecore i babooshka, które dotyczą głównie tęsknoty za (pozornie) łatwiejszym życiem. Jednak jeśli przypatrzymy się jednej z nowszych publikacji dotyczącej chłopek, czyli „Przepraszam za brzydkie pismo” Antoniny Tosiek, w której autorka zbiera nadsyłane na konkursy pamiętniki wiejskich kobiet z lat 1933-1995, zauważymy, że życie kobiet na roli bynajmniej nie było sielskie.

Innym elementem łączącym literaturę dotyczącą polskiej wsi jest włączenie w narrację postaci chłopek, rolniczek, gospodyń. Kobiet, które pracowały w polu tak samo ciężko, jeśli nie ciężej od mężczyzn, a dodatkowo to na ich głowie pozostawało prowadzenie domu. Dlatego też obecną chłopomanię przemianowano na „chłopkomanię”. 

W 2013 roku ukazała się debata organizowana przez czasopismo „Kontakt” w ramach kampanii „Jestem ze wsi”. Jej uczestnicy już wtedy opowiadali o dyskryminacji ludzi ze wsi – tak samo jednostkowej, która przejawia się w nazywaniu kogoś „wsiurem” – to zjawisko ma nazwę chamofobii oraz systemowych dyskryminacji. A dodatkowo obecne władze niekoniecznie chcą korzystać z fali wznoszącej, na której znalazła się kultura ludowa, i ucinają dofinansowanie na program EtnoPolska.   

Na koniec – mimo że wysyp literatury dotyczącej chłopów i chłopek oraz jej recepcja przyjęły formę intelektualnej mody i bywają już nawet wyśmiewane – zainteresowanych odsyłamy do instagramowego profilu ksiazkimozgi i „prababka challenge” – dobrze jednak uświadomić sobie, że dworki i włościa były przywilejem niewielu. Z całym szacunkiem do „Pana Tadeusza”.