Dzień Wolnej Sztuki w Ossolineum

Dzień Wolnej Sztuki w Ossolineum

  • sobota, 21 kwietnia 2018, godz. 12.00–13.00

Muzea mają inspirować, a nie męczyć – dlatego powstał Dzień Wolnej Sztuki, do którego po raz drugi dołączył Zakład Narodowy im. Ossolińskich wraz z Muzeum Pana Tadeusza.

Ile czasu spędzasz na oglądaniu jednego dzieła sztuki w muzeum? 8 sekund? Badania mówią, że taka jest średnia wśród zwiedzających. Czy Twoja wizyta w muzeum to tak naprawdę maraton, podczas którego chcesz zobaczyć wszystkie prezentowane na ekspozycjach obiekty?

Dzień Wolnej Sztuki to ogólnopolska akcja, podczas której muzea pokazują uczestnikom zwiedzania jedynie pięć wybranych obiektów. Przy każdym widz spotka osoby z zespołu muzeum, które spróbują sprowokować do dyskusji na temat danego dzieła sztuki i znaleźć w nim inspirację. Wydarzenie odbywa się raz w roku i trwa około godzinę. Zaproponowana w ten sposób forma zwiedzania ma kilka wymiarów – po pierwsze zwraca uwagę odbiorcom, że wchodząc do muzeum, nie trzeba koniecznie oglądać ekspozycji w całości. Istotne jest raczej „delektowanie” się pojedynczym obiektem, inspirowanie się nim, skupienie uwagi na szczegółach. Po drugie jest ono „wolne” także pod względem intelektualnym – podczas akcji nie jest najważniejsze to, co mówią o obiekcie specjaliści. Bardziej liczy się to, co sami czujemy i jak odbieramy dane dzieło.

Zapraszamy zatem w sobotę 21 kwietnia 2018 o godz. 12.00 na Ossoliński Dzień Wolnej Sztuki, który odbywać się będzie w dwóch lokalizacjach – w siedzibie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (ul. Szewska 37) i w Muzeum Pana Tadeusza (Rynek 6). Zachęcamy do wybrania jednej z lokalizacji i dokładnego poznania kilku zaproponowanych przez nas, wyjątkowych obiektów. Dołączając do akcji, chcemy pokazać, że sztukę można oglądać świadomie, z rozmysłem i bez obaw, że nie ma się odpowiedniej wiedzy czy wykształcenia do jej interpretacji. Spróbujemy przekonać, że każdy obiekt ma do opowiedzenia historię, którą sami możemy odkryć. Wystarczy tylko w skupieniu się w niego wsłuchać.

Wstęp na Dzień Wolnej Sztuki jest bezpłatny, liczba miejsc ograniczona. W przypadku Muzeum Pana Tadeusza wymagane jest pobranie wejściówek, które będą dostępne kasach muzeum od 21 kwietnia 2018 od godziny 11.30.

Program Dnia Wolnej Sztuki w Muzeum Pana Tadeusza

  • Kamienica Pod Złotym Słońcem,
    Rynek 6, Wrocław
  • wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona w ramach limitu wejść na wystawy stałe Muzeum (Rękopis „Pana Tadeusza” oraz Misja Polska) i wystawę czasową Księgi Pana Tadeusza;
  • wstęp odbywa się co 15 minut (o godzinie 12.00, 12.15, 12.30, 12.45 i 13.00); wejściówki dostępne w kasach muzeum od 21 kwietnia 2018 od godziny 11.30

Prezentowane obiekty

Wystawa: Rękopis „Pana Tadeusza”

  •  Portret Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej , miniatura,
    Jacob Gillis, 1793, (sala Biblioteka),
    prowadzenie: Anita Soroko


Portret księżnej Izabeli Lubomirskiej w formie miniatury malowanej na kości słoniowej autorstwa Jacoba Gillisa pochodzi z 1793 i prezentowany jest w sali Biblioteka na wystawie Rękopis „Pana Tadeusza”.Księżna z domu Czartoryska, zwana również Błękitną Markizą (od koloru sukni, które nosiła), to postać niezwykła. Była wybitną przedstawicielką elity intelektualnej swoich czasów, właścicielką Pałacu w Wilanowie, zaangażowała się w budowę Teatru Narodowego, a jednocześnie wiodła ciekawe i pełne wyzwań życie. Wizerunek ma szczerozłotą oprawę ozdobioną plecionką z włosów portretowanej. Ta drogocenna miniatura przeznaczona była dla wychowanka księżnej – Henryka Lubomirskiego, co odczytać można zarówno w samym portrecie, jak i detalach oprawy.

  • Serwis do kawy, 1800-1815,
    ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie (sala Dom),
    prowadzenie: Marta Gierucka


Popularność kawy wśród polskich szlachciców wzrosła tuż po odsieczy wiedeńskiej. Już w pierwszej połowie XVIII wieku kawa wyparła spożywaną na śniadanie polewkę piwną, serwowano ją również po obiedzie i „do cukrów”. Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu snuje opowieści biesiadne wokół okazałych porcelanowych naczyń soplicowskich, szczególną uwagą obdarzając serwis do kawy. Przybliża także sposoby szczególnego przyrządzania tego ulubionego przez siebie napoju. Na przykładzie jednego z porcelanowych obiektów prezentowanych w sali Dom, na wystawie stałej Rękopis „Pana Tadeusza”, poznamy historię szlacheckich obyczajów biesiadnych.

Wystawa: Misja: Polska

  • Zaszyfrowane depesze,
    (sala 1939-1945 Już nigdy nie będziemy bierni),
    prowadzenie: Mateusz Palka


Prezentowane na wystawie stałej Misja: Polska zaszyfrowane depesze krążyły w okresie II wojny światowej między Warszawą a Londynem, informując o przebiegu konspiracyjnych misji kurierskich Jana Nowaka-Jeziorańskiego, który przekazywał informacje z oblężonego kraju do władz Polski na uchodźstwie. Narażony podczas wyprawy na liczne niebezpieczeństwa, słynny Kurier z Warszawy przybierał różne nazwiska i pseudonimy konspiracyjne. Państwu Podziemnemu zależało, aby „Zych” (Jan Nowak) nie trafił na „spalone miody”, czyli melinę wykrytą przez gestapo. Inspiracją do spotkania będzie historia jednej z depesz z 1943 roku, ostrzegającej przed grożącym mu śmiertelnym niebezpieczeństwem, która dotarła do kuriera jednak zbyt późno…

  • Jubileuszowa Księga Pamiątkowa
    (sala 1975-1989 Wojna w Polsce wciąż trwa),
    prowadzenie: Małgorzata Preisner-Stokłosa


W okresie stanu wojennego do obozu w Jaworzu zostali internowani pracownicy uniwersytetów, literaci i dziennikarze, wśród nich Władysław Bartoszewski, którego losy prezentowane są na wystawie stałej Misja: Polska. Przebywając w obozie, 19 lutego 1982 Bartoszewski obchodził wyjątkowy jubileusz. Współosadzeni przygotowali mu w prezencie 116-stronicową „Księgę Pamiątkową w 60. rocznicę urodzin i 40 lat pracy pisarskiej”. Księga powstała ze zwykłego 60-stronicowego brulionu Wrocławskich Zakładów Wyrobów Papierowych. Swoje humorystyczne teksty zamieścili w niej m.in. przyszły prezydent Bronisław Komorowski, pierwszy premier Wolnej Polski Tadeusz Mazowiecki oraz Stefan Niesiołowski, Andrzej Drawicz, Andrzej Szczypiorski, Jerzy Jedlicki czy Jerzy Holzer – łącznie 65 autorów. Prezent ten został opublikowany w „podziemiu” i stał się sensacją jeszcze w latach osiemdziesiątych.

Wystawa czasowa: Księgi Pana Tadeusza

  • Ilustracja do Pana Tadeusza, Księga II: Zamek, Mirella von Chrupek, 2016
    (sala wystaw czasowych),
    prowadzenie: Beata Bartecka


Na wystawie czasowej Księgi Pana Tadeusza prezentowana jest ilustracja Mirelli von Chrupek. Fotografka skupiła się na Zosi, choć nie ona jest głównym tematem Księgi II. Mickiewicz wspomina jedynie o dziewczynie w ogórkach, ale artystka rozwija tę chwilę w niezwykle ukwiecony i barwny krajobraz. „Nie ukrywam, że takie otoczenie jest najbliższe mojemu sercu” – mówi Mirella. Zosia, nawet jeśli bardzo urocza i słodka, to ma w oczach lekki odcień mrocznej głębi, niczym wspomnienie gotycyzmu. Ilustracji towarzyszy oryginalna figurka-lalka, która posłużyła do stworzenia fotografii.

Program Dnia Wolnej Sztuki
w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich

  • ul. Szewska 37, Wrocław
  • wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona w ramach limitu wejść na wystawę Muzeum Książąt Lubomirskich. Nie/zapomniana historia

PREZENTOWANE OBIEKTY

Wystawa czasowa Muzeum Książąt Lubomirskich. Nie/zapomniana historia*:

  • Portret Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, Jan Maszkowski, 1843
    (parter, Aula im. Mieczysława Gębarowicza),
    prowadzenie: Joanna Błoch


Prezentowany w Auli im. Mieczysława Gębarowicza portret przedstawia założyciela Ossolineum we Lwowie Maksymiliana Ossolińskiego. Obraz Jana Maszkowskiego z 1843 roku stanie się inspiracją do przybliżenia tej wybitnej postaci w historii polskiej kultury. Podczas spotkania dowiemy się też, jakie działania Ossolińskiego zapoczątkowały dwustuletnią już historię powstałego 1817 roku we Lwowie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

  • Modlitwa w stepie, Józef Brandt, ok. 1890
    (parter, Aula im. Mieczysława Gębarowicza),
    prowadzenie: Emilia Kłoda


Treść obrazu, który we wcześniejszej literaturze występował również pod tytułem Matka Boska Ormiańska lub Modlitwa w stepie, do dziś pozostaje niejasna. Należy przypuszczać, że nawiązuje ona do legendy o cudownym wizerunku Matki Boskiej przechowywanym w katedrze ormiańskiej w Kamieńcu Podolskim i wywiezionym stamtąd przez wiernych w 1672 r., w obliczu zbliżającej się nawały tureckiej. Przedstawiona ok. 1890 roku przez Józefa Brandta scena modlitwy w stepie zdaje się przypominać tajemnicze misterium, w którym na równi z ludźmi uczestniczy zatopiona w sennej ciszy przyroda. Więcej o tym wyjątkowym dziele dowiemy się podczas spotkania.

  • Wnętrze kościoła w Żółkwi, Józef Engerth, 1827
    (I piętro, Sale pod Kopułą),
    prowadzenie: Alicja Przestalska


Dzięki temu, że Józef Enghert, malarz i konserwator, zręcznie odzwierciedlił wystrój kolegiaty w Żółkwi, dziś możemy podziwiać jej piękne wnętrze. Dodatkową zachętą do bliższego zapoznania się z tym obrazem niech będzie fakt, że bitwy pod Kłuszynem, Chocimiem, Wiedniem i Parkanami, cztery zwycięstwa polskiego oręża, ukazane zostały na jednym płótnie.

  • Portret Józefa Lubomirskiego, Giovanni Battista Lampi, ok. 1791
    (I piętro, Sale pod Kopułą),
    prowadzenie: Urszula Wencka


Na prezentowanym portrecie widnieje podobizna księcia Józefa Lubomirskiego, kasztelana kijowskiego i generała majora wojsk koronnych, który został przedstawiony z atrybutami rycerza – w zbroi i ze szpadą. Autorem powstałego w 1971 roku dzieła jest Giovanni Battista Lampi, wykształcony w Austrii włoski malarz, ceniony przedstawiciel klasycyzmu, który na przełomie XVIII i XIX wieku portretował królów, książąt i możnowładców. Podczas spotkania dowiemy się też więcej o postaci Józefa Lubomirskiego, „dziadka Ossolineum”, czyli ojca Henryka Lubomirskiego, który pracował jako kurator Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, przyczyniając się do jego rozwoju.

  • Portret Marii Woźniakowskiej, Henryk Rodakowski, 1891 (
    I piętro, Sale pod Kopułą),
    prowadzenie: Hanna Kuś-Joachimiak


Wykonany w 1981 roku obraz Henryka Rodakowskiego przedstawia jego jedyną córkę – Marię Woźniakowską. Realistyczny portret ukazuje urodzoną w 1863 roku Marię, która przejęła nazwisko po poślubionym w 1892 roku mężu Marcjanie Woźniakowskim. Maria Woźniakowska była autorką wspomnień o swym wybitnym ojcu, które napisała pod tytułem: Mój ojciec Henryk Rodakowski. Co ciekawe, ten mistrzowsko namalowany, „naturalnych rozmiarów” portret był ostatnim, który wyszedł spod pędzla Rodakowskiego.

*Wszystkie obrazy prezentowane na wystawie czasowej Muzeum Książąt Lubomirskich. Nie/zapomniana historia pochodzą ze zbiorów Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki.
Wystawa trwa od 22 lutego do 1 lipca 2018 roku i prezentowana jest w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich.