- 14 maja 2026 (czwartek), godz. 17.00
- Muzeum Pana Tadeusza
Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich
Rynek 6, Wrocław - Dziedziniec Kamienicy pod Złotym Słońcem
- wstęp wolny
- wydarzenie towarzyszące wystawie czasowej „Zanim Pan Tadeusz stał się epopeją”
Dyskusja „Rękopis kontra algorytm”, towarzysząca wystawie „Zanim Pan Tadeusz stał się epopeją”
W spotkaniu udział wezmą: Zuzanna Sala (prowadzenie), Joanna Mercik, Justyna Bargielska oraz Marcin Wilkowski. Punktem wyjścia rozmowy będzie napięcie między tradycyjnym doświadczeniem pisania i czytania a rozwijającymi się narzędziami sztucznej inteligencji, które coraz śmielej używane są w obszarze twórczości literackiej.
Porozmawiamy o możliwościach, jakie otwierają modele językowe: czy mogą wspierać proces twórczy, inspirować, zwiększać dostęp do literatury i zmieniać sposoby pracy pisarzy. Z drugiej strony zastanowimy się nad granicami ich użycia, gdzie należy je wyznaczać, jak rozumieć autorstwo w epoce współtworzenia z algorytmem oraz czy wykorzystanie AI w sztuce wymaga nowych zasad etycznych. W rozmowie wybrzmią różne doświadczenia i stanowiska uczestników: od praktyki literackiej, przez refleksję krytyczną, po perspektywę nowych technologii.
Ważnym wątkiem spotkania będzie również stosunek odbiorców do AI: jak narzędzia do streszczania, wyboru, a nawet generowania tekstów wpływają na nasze nawyki czytelnicze. Czy grozi nam utrata umiejętności głębokiego czytania, czy przeciwnie, poszerzenie dostępu do trudnych treści? Zastanowimy się także nad zjawiskiem „zalewu tekstów” i rosnącej trudności w odróżnianiu tego, co wartościowe, od tego, co jedynie poprawne.
Dyskusja dotknie również języka krytyki literackiej i współczesnych sporów: dlaczego określenie „to brzmi jak wygenerowane przez AI” staje się dziś zarzutem? Czy literatura powinna bronić się przed algorytmizacją, czy raczej na nowo określić swoje cele w świecie zdominowanym przez modele językowe? Spotkanie będzie okazją do namysłu nad przyszłością czytania i samego języka, a także nad tym, czy rękopis i algorytm będą ze sobą konkurować, czy także współistnieć.
W dyskusji wezmą udział:
dr Zuzanna Sala – literaturoznawczyni, krytyczka literacka, asystentka w Katedrze Krytyki Współczesnej na Wydziale Polonistyki UJ, autorka instagramowego fanpage’a @pytaniazsali. W latach 2017-2024 ściśle związana z fundacją KONTENT. Publikowała teksty krytyczne m.in. w „Czasie Kultury”, „Małym Formacie”, „Notatniku Literackim” czy „Twórczości”. Pochodzi z Bierutowa.
Marcin Wilkowski – historyk i programista, pracownik Centrum Kompetencji Cyfrowych UW, twórca Pracowni Archiwistyki Webu i wykładowca na Wydziale Historii UW. Prowadzi bloga blog.humanistyka.dev, na którym publikuje omówienia interesujących tekstów naukowych, prezentuje projekty cyfrowe i komentuje nowe technologie z perspektywy humanistycznej.
dr Joanna Mercik – ekspertka w obszarze edukacji, komunikacji społecznej i zastosowań sztucznej inteligencji w dydaktyce. Adiunktka Uniwersytetu Śląskiego, członkini grupy ds. AI przy Ministerstwie Cyfryzacji i liderka sekcji GRAI: Świadomość, kompetencje i higiena cyfrowa. Współtwórczyni projektu Obywatel Bielik, łączącego naukę, kulturę i obywateli wokół budowy polskiego modelu językowego. Jej misją jest łączenie humanistyki i technologii w edukacji opartej na etyce, empatii i innowacji.
Justyna Bargielska – poetka i prozaiczka. Publikowała m.in. w „Odrze” i „Ha!arcie”, jej wiersze tłumaczono na kilka języków. Laureatka Nagrody Literackiej Gdynia za tom „Dwa fiaty” (2010), nominowana do Nike. Autorka nagradzanych książek poetyckich i prozatorskich, m.in. „Bach for my baby”, „Małe lisy” i „Dziecko z darów”. Felietonistka „Znaku” i „Ruchu Muzycznego”, mieszka w Warszawie.
Zobacz także
Dofinansowano ze środków
Patroni medialni
- TVP3
- Radio Wrocław
- Radio Wrocław Kultura
- Radio RAM
- Gazeta Wrocławska
Partnerzy
Muzeum Narodowe
w Krakowie






