SPOTKANIA AUTORSKIE
Popiół i Diament
- kwiecień–październik 2026
- wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, wejściówki do odbioru w kasach muzeum
- transmisje online
„Popiół i Diament. Spotkania autorskie” to kontynuacja zeszłorocznego cyklu wydarzeń kulturalnych zorientowanych na zagadnienia historyczne i historyczno-literackie, promujący działalność wrocławskiej niezależnej księgarni stacjonarnej Popiół i Diament.
Zaplanowane wydarzenia obejmują szereg atrakcji odbywających się zarówno we wnętrzu księgarni, jak i w plenerze. W ramach cyklu zapraszamy do Muzeum Pana Tadeusza na comiesięczne spotkania z autorami książek znajdujących się w ofercie księgarni oraz dyskusje poświęcone prezentowanym publikacjom. Tematyka spotkań i prezentowanych pozycji nawiązywać będzie do wystawy stałej „Misja: Polska” w Muzeum Pana Tadeusza, a wybrane przez nas książki dotyczą kultury, historii i literatury polskiej XX i początku XXI wieku, poruszając ważne zagadnienia i ukazując wydarzenia oraz zjawiska kulturowe ostatnich dziesięcioleci w nowym świetle.
Gośćmi tegorocznych spotkań autorskich będą między innymi Damian K. Markowski, Marta Grzywacz, Błażej Brzostek, Paweł Machcewicz, Anna Wacławik z Marią Ciesielską, Ryszard Kaczmarek, Antonina Tosiek oraz Kamila Sowińska i Ewa Pluta, które zaproszą na spacery tematyczne po Wrocławiu, będące okazją do poznania miejsc ważnych i symbolicznych dla mieszkańców miasta. W programie cyklu znalazły się również warsztaty pisarstwa, które przeprowadzi Urszula Glensk – „Jak zostać pisarzem?”, które przeprowadzi Urszula Glensk.
Najbliższe wydarzenia
Program wydarzeń
24 kwietnia 2026 (czwartek), godzina 17.00
prowadzenie: Joanna Hytrek-Hryciuk
- wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, wejściówki do odbioru w kasach muzeum
- transmisja online
- księgarnio-kawiarnia Popiół i Diament
„Życie codzienne kobiet w PRL” – spotkanie z Błażejem Brzostkiem
Codzienność kobiet w PRL regulowana była przez różne rytmy i cykle – role narzucone przez system, zwyczaje i - zabetonowane tradycją - wewnętrzne imperatywy. Ustrój Polski Ludowej deklarował równość płci, w wielu przypadkach oznaczało to jednak dla jednej z nich podwójne obciążenie. Dominujący przez wieki wzorzec kulturowy, który umieszczał kobietę w kontekście domowym, rodzinnym, a dużo rzadziej – w zewnętrznym, publicznym zmienił się o tyle, że do tradycyjnych obowiązków dołożył te związane z pracą zarobkową, koniecznością utrzymania rodziny i nadążania za nowoczesnością. Mimo, że zmiany polityczne i gospodarcze miały ogromny wpływ na życie kobiet, to wpływ kobiet na politykę pozostawał znikomy.
*z materiałów wydawcy
Błażej Brzostek – historyk pracujący na Uniwersytecie Warszawskim i w Muzeum Warszawy. Zajmuje się historią społeczną i dziejami miast. Za książkę „Wstecz. Historia Warszawy” do początku otrzymał w 2022 roku Nagrodę Stowarzyszenie Autorów ZAiKS im. Karola Małcużyńskiego za varsaviana oraz Nagrodę Literacką m.st. Warszawy w kategorii „Książka o tematyce warszawskiej”. Pisał o życiu robotników warszawskich lat stalinizmu, o codzienności w przestrzeni publicznej Warszawy i o kuchni w PRL-u. Zajmuje się także historią Rumunii, opublikował Paryże Innej Europy, czyli porównawczą historię Bukaresztu i Warszawy, pisał o rumuńskim wybrzeżu czarnomorskim i jego kolonizacji turystycznej. Interesuje się także historią zegarmistrzostwa.
Joanna Hytrek-Hryciuk – historyczka, śląskoznawczyni, autorka licznych publikacji na temat historii regionu i historii Polski w XX wieku. Doktor nauk historycznych, absolwentka Uniwersytetu we Wrocławiu, studiowała również na Uniwersytecie Ludwiga Maximiliana w Monachium. Laureatka nagrody Fundacji im. Tomasza Strzembosza. W 2020 roku wyróżniona tytułem 30. Kreatywnych Wrocławia. W Muzeum Pana Tadeusza odpowiada za lekcje muzealne oraz wystawy (m.in. Dziady. Przejście) związane z historią najnowszą.
25 kwietnia 2026 (sobota), godzina 12.00
prowadzenie: Ewa Pluta
- wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, obowiązują zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy
„Propaganda kontra rzeczywistość” – spacer z Ewą Plutą
Spacer tematyczny z Ewą Plutą nawiązujący do tematyki książki Błażeja Brzostka.
W 1945 roku Wrocław stał się polskim miastem. Jego dobudowa z wojennych ruin była jednym z najważniejszych projektów propagandowych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Nowe gmachy użyteczności publicznej, bloki mieszkalne, zakłady przemysłowe, instytucje kultury musiały spełniać określone normy i promować ówczesny ustrój polityczny. W kronikach, filmach i serialach pokazywano nie tylko zmieniający się krajobraz miasta, ale także życie jego mieszkańców i mieszkanek. Czy jednak ten obraz odpowiadał rzeczywistości? Jaką rolę przypisywano w PRL-u kobietom, czy edukacja była na wysokim poziomie? Czy opowieści o powszechnej równości i dobrobycie, jakie często pokazywano w treściach kultury, były prawdziwe? Zapraszamy na spacer śladami propagandy, a może PRL-owskiej rzeczywistości.
Start – Arlekin, ul. Marszałka Piłsudskiego 67
Koniec - Szkoła Podstawowa nr 71 im. Zesłańców Sybiru, ul. Podwale 57
Trasa – 2 kilometry
Czas trwania – do 2 godzin
Ewa Pluta – dziennikarka, redaktorka wydań cyfrowych w miesięczniku „Pismo. Magazyn opinii”. Absolwentka Polskiej Szkoły Reportażu, stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz m.st. Warszawy – Dzielnicy Wawer. Miłośniczka długodystansowych spacerów.
20 maja 2026 (środa), godzina 17.00
prowadzenie: Łukasz Kamiński
- wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, wejściówki do odbioru w kasach muzeum
- transmisja online
- księgarnio-kawiarnia Popiół i Diament
„Narodowy komunizm po polsku. »Partyzanci« Moczara” – spotkanie z Pawłem Machcewiczem
Spotkanie z Pawłem Machcewiczem, autorem książki „Narodowy komunizm po polsku. »Partyzanci« Moczara”, Krytyka Polityczna 2025
W książce poświęconej działaniom „partyzantów” skupionych wokół Mieczysława Moczara, prof. Paweł Machcewicz rekonstruuje próbę stworzenia przez nich nośnej społecznie propozycji ideowej, która łączyła nacjonalizm i antysemityzm, a także eksploatowała polską historię i tradycję narodową. Autor śledzi, na ile typ patriotyzmu propagowany przez Moczarowców wpisywał się w zakorzenione społecznie wcześniejsze wzory mentalne i ideowe (antysemityzm, tradycję endecką), przygląda się recepcji ich działań i zastanawia, jak mocno dziedzictwo tego ruchu ma wpływ na kształt współczesnej debaty publicznej w Polsce.
*z materiałów wydawcy
Paweł Machcewicz – historyk dziejów najnowszych, profesor w Instytucie Studiów Politycznych PAN, w latach 2008-2017 twórca i pierwszy dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Paweł Machcewicz jest autorem wielu publikacji o tematyce historycznej. Skupia się przede wszystkim na historii Polski, czasach komunizmu i zimnej wojny. Paweł Machcewicz swoją pierwszą książkę pt. „Emigracja w polityce międzynarodowej”, wydał w 1999 roku. Jego najpopularniejszymi książkami są takie tytuły jak „Muzeum”, „Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II Wojny Światowej”, czy „Spory o historię 2000-2011”. Jego najnowsza książka to „Narodowy komunizm po polsku »Partyzanci« Moczara", Krytyka Polityczna, 2025.
Łukasz Kamiński – historyk, były prezes Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) w latach 2011–2016. Jest absolwentem Uniwersytetu Wrocławskiego, pracownikiem naukowym tego uniwersytetu, a od 2000 roku jest związany z Instytutem Pamięci Narodowej, gdzie był również naczelnikiem. Kamiński jest znany ze swojej pracy naukowej nad historią systemów komunistycznych i represji, a także z organizacji międzynarodowych konferencji naukowych. Obecnie dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.
18 czerwca 2026 (czwartek), godzina 17.00
prowadzenie: Paweł Jarnicki
- wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona, wejściówki do odbioru w kasach muzeum
- transmisja online
- Dziedziniec Kamienicy pod Złotym Słońcem
„Fleck. Ocalony przez naukę” – spotkanie z Anną Wacławik i Marią Ciesielską
Spotkanie z Anną Wacławik i Marią Ciesielską, autorkami książki „Fleck. Ocalony przez naukę”, Wydawnictwo Agora 2025
Urodzony we Lwowie Ludwik Fleck (1896–1961) – lekarz, mikrobiolog i filozof nauki doświadczył międzywojennego antysemityzmu. Po wybuchu wojny w getcie lwowskim pracował nad innowacyjną szczepionką na tyfus. Był więźniem Auschwitz i Buchenwaldu. Jego wiedza i mądrość pozwoliły mu ocalić życie własne i wielu innych.
Po wojnie odbudowywał polską naukę i edukację medyczną w Lublinie i Warszawie. Jego wybitne osiągnięcia nie zostały jednak docenione, padł ofiarą antyżydowskiej nagonki, a ostatnie lata spędził w Izraelu. Dorobek filozoficzny Flecka wyprzedzał swoją epokę, został odkryty i doceniony na świecie w latach 60. Książka powstała na bazie wieloletnich badań autorek w Polsce, Ukrainie, Niemczech i Izraelu.
*z materiałów wydawcy
Maria Ciesielska – dr hab. nauk humanistycznych, dr nauk medycznych, lekarka, specjalistka medycyny rodzinnej, wykładowczyni na Wydziale Medycznym Uczelni Łazarskiego. Publikuje artykuły związane z losami lekarzy w trakcie II Wojny Światowej ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień medycznych związanych z niemieckimi obozami koncentracyjnymi, działalnością sanitariatu w więzieniach Gestapo oraz szpitalnictwem w getcie warszawskim. Jej najnowsza książka, napisana wspólnie z Anną Wacławik, to „Fleck. Ocalony przez naukę", Wydawnictwo Agora, 2025.
Anna Wacławik – jest dziennikarką, dziennikarką radiową, pisarką, autorką książek takich jak „Z krwi, kości i wiary”, „Lekarze: walka o życie”. pracuje dla radia Tok FM, gdzie prowadzi program „Wywiad pogłębiony” oraz wspólnie z Andą Rottenberg program „Andymateria”. Wacławik zajmuje się kwestiami społecznymi, psychologią i sztuką. Za swoją działalność reporterską i dziennikarską Wacławik otrzymała nagrody Grand Press i Mistrza Mowy Polskiej. Jej najnowsza książka, napisana wspólnie z Marią Ciesielską, to „Fleck. Ocalony przez naukę", Wydawnictwo Agora, 2025.
Paweł Jarnicki – od 2012 r. doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa (Uniwersytet Wrocławski). W latach 2013–2016 stowarzyszony z Centrum Ludwika Flecka przy Collegium Helveticum przy Politechnice Zuryskiej (ETHZ) i Uniwersytecie w Zurychu. W latach 2018–2022 adiunkt na Wydziale Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej. Obecnie w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu. Prowadził badania na styku nauki o literaturze, translatologii, językoznawstwa, historii i filozofii nauki – głównie nad Ludwikiem Fleckiem i rolą metafory w nauce. Zrealizował grant NCN HARMONIA 3 (pt. „Filologiczna analiza filozoficznych pism Ludwika Flecka i ich tłumaczeń…”). O Ludwiku Flecku napisał (z Marią Ciesielską) jedną książkę („Ludwik Fleck – mikrobiolog i filozof”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej 2021), kilkanaście artykułów, zredagował o nim dwa numery czasopism („Studia Philosophica Wratislaviensia” i „Transversal”). Publikował w języku angielskim i polskim, między innymi w „Archiv für Geschichte der Philosophie”, „Foundations of Science”, „The Translator” i „Przeglądzie Filozoficznym – Nowej Serii”.
Patroni medialni
- Radio Wrocław
- Radio Ram
- Radio Wrocław Kultura
- Gazeta Wrocławska
- Co Jest Grane
„Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego”.
