Spotkania na dziedzińcu
- 27 sierpnia 2026 (czwartek),
godz. 17.00–18.30
- dziedziniec Muzeum Pana Tadeusza, Oddziału Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Kamienica pod Złotym Słońcem, Rynek 6
- wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona
- spotkanie bez transmisji online
Zapraszamy na premierę książki „Xawera” Roberta Kowalskiego, redagującego popularny profil i stronę internetową „Paryskie salony romantyków”.
Kto był największą miłością Adama Mickiewicza? Maryla Wereszczakówna? Żona Celina? A może kobieta, którą dzieci poety chciały wymazać z jego biografii? Zapraszamy na spotkanie autorskie wokół książki „Xawera” Roberta Kowalskiego – pierwszej biografii Ksawery Deybel, kochanki Mickiewicza i prawdopodobnej matki jego nieślubnego dziecka. Mieszana z błotem, wyklinana i zapomniana. Uznana za femme fatale romantyzmu i niszczycielkę rodziny Mickiewiczów... A jaka była prawda?
Mało jest dokumentów o Xawerze. Dowiadujemy się o niej prawie zawsze za czyimś pośrednictwem. O dzieciństwie świadczą dzieje jej rodziców i prowadzonej przez nich pensji. Wiadomości o krótkiej karierze artystycznej pojawiają się w listach i notatkach Mickiewicza, Towiańskiego, Goszczyńskiego. Brak listów jej samej i do niej. Xawera wspominana jest przez innych mimochodem. Po śmierci Adama o życiu Xawery dowiadujemy się z policyjnych teczek.
Robert Kowalski zaprasza w podróż śladami Xawery przemilczanej; Xawery, która niegdyś myślała, że pana Boga chwyciła za nogi, a może sama była posłannicą bogów; największej, a może jedynej prawdziwej miłości Adama; Xawery płacącej za tę miłość dekadami cierpień i upokorzeń; kobiety, którą kolejne pokolenia pomijały i oczerniały.
Prawda o niej jest na pewno bolesna i trudna. Xawera zasłużyła na to, by pokazać ją prawdziwiej. Na tyle, na ile to możliwe.
(opis za stroną wydawnictwa)
Autor:
Robert Kowalski – autor powieści „Wieszczowie” (K.I.T. Stowarzyszenie Żywych Poetów, 2020) o Adamie Mickiewiczu, Juliuszu Słowackim i Fryderyku Chopinie oraz pozycji popularnonaukowych „Od Adama do Zygmunta. Romantyczne biografie” (Pewne wydawnictwo, 2022) i „Xawera” (Wydawnictwo Żywosłowie, 2026). Prowadzi stronę „Paryskie salony romantyków” – kompendium wiedzy na temat romantyzmu, zawierające biografie, portrety i fotografie, drzewa genealogiczne, metryki oraz wiele innych informacji o najważniejszych artystach epoki. Zorganizował larp „Wesele Sand i Chopina” w pałacu w Jabłonnie (2020), od 2021 roku współorganizuje konwent miłośników romantyzmu „Romantykon”, wprowadził również w życie projekt „Potomkowie romantyzmu” – serię wywiadów ze współcześnie żyjącymi potomkami romantyków.
Prowadząca:
Magdalena Sudoł – kustosz w Dziale Wystawy Głównej w Muzeum Pana Tadeusza, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Współkuratorka wystaw czasowych: „Czarna sukienka. Patriotki w walce o wolność” oraz „Ogrodu wypowiedzianych słów”. Odpowiedzialna za wykonywanie kwerend i przygotowywanie kolejnych odsłon wystawy stałej Rękopis „Pana Tadeusza”. Z Ossolineum związana od 2018 roku.
Współorganizator
Publikacja ukazała się przy wsparciu Instytutu Książki w ramach programu wydawniczego Inne Tradycje. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej Nr 3/DF-VII/2026.
